Kortyzol - hormon stresu

Kortyzol - hormon stresu

Kortyzol, który inaczej nazywamy hormonem stresu, to hormon z grupy glukokortykosteroidów, które produkowane są przez korę nadnerczy. Najwięcej znajduje się go w naszym organizmie w momencie dużego…stresu.


RELAN – NA STRES, NERWY, USPOKOJENIE, POPRAWĘ NASTROJU
Relan powstał aby w naturalny sposób niwelować skutki stresu i złego samopoczucia, poprawiać nastrój oraz działać uspokajająco na organizm. Jest mieszanką opatentowanych ekstraktów Sensoril​®, Serenzo™, Saffr’Activ​® oraz witamin.


Ponadto kortyzol wydzielany jest zgodnie z rytmem dobowym, maksymalna jego produkcja odbywa się rano, gdy organizm gotowy jest do działania, a minimalna – późnym wieczorem.

Wydzielanie kortyzolu

Hormon ten wytwarzany jest z cholesterolu. Jak już wiemy należy do grupy glukokortykosteroidów, inaczej zwanych steroidami, które wpływają na ilość glukozy we krwi. Wydzielanie kortyzolu odbywa się dzięki ACTH, czyli tzw. hormonie adrenokortykotropowym, wydzielanym przez przysadkę mózgową. Kortyzol wiąże się z białkami i jest to tzw. forma nieaktywna. Natomiast forma aktywna to jego wolne cząsteczki, których ilość w organizmie zależy od naszego stanu emocjonalnego.

Kortyzol – dlaczego ,,hormon stresu”?

Utożsamiany jest ze stresem, ponieważ organizm najwięcej go produkuje w sytuacji narażenia na stres. Jak działa kortyzol? Podczas jego działania naczynia krwionośne zwężają się, serce przyśpiesza, a ciśnienie krwi wzrasta. Z kolei wydzielenie się kortyzolu prowadzi do uwolnienia adrenaliny i noradrenaliny. U osób, które żyją w stresie i mają wysokie stężenie kortyzolu, może występować nasilenie apetytu, gromadzenie się tkanki tłuszczowej, czy też otyłość brzuszna. Co nie oznacza, że kortyzol sprawia nam same kłopoty, bo chociaż największa jego ilość pojawia się w sytuacji stresowej, to kortyzol pełni wiele ważnych funkcji w organizmie. I jak to z hormonami bywa, wszystko zależy od tego, czy poziom kortyzolu utrzymuje się w naszym organizmie w normie.

Jakie funkcje pełni kortyzol?

  • Wpływa na utrzymanie prawidłowej homeostazy organizmu.
  • Wpływa na metabolizm glukozy, kwasów tłuszczowych oraz na wydzielanie neurotransmiterów.
  • Stymuluje glukoneogenezę w wątrobie.
  • Hamuje zużywanie glukozy w tkankach obwodowych.
  • Działa przeciwzapalne i immunosupresyjne.
  • Uwalnia wapń z kości.
  • Wpływa korzystnie na gospodarkę wodno-elektrolitową.

Kiedy badać kortyzol?

Badać powinno się go podczas podejrzenia:

  • zespołu Cushinga;
  • zaburzenia hormonów sterydowych;
  • nowotworów nadnerczy, jądra oraz jajnika;
  • bezsenności;
  • depresji;
  • podczas przewlekłego zmęczenia.

Norma kortyzolu

Norma zależna jest od pory dnia i wygląda następująco:

  • W godzinach porannych od 138 – 690 nmol/l, a w godzinach wieczornych jego wartości są o połowę mniejsze niż rano.
  • Podwyższony poziom kortyzolu może sugerować: nowotwór płuc, gruczolaka przysadki, anoreksję, depresję, przewlekły stres, ale również może on wystąpić po wysiłku fizycznym
  • Natomiast niskie stężenie kortyzolu oznaczać może: chorobę Addisona, brak enzymów odpowiadających za syntezę tego hormonu.

Czy możemy redukować poziom kortyzolu?

Odpowiedź brzmi – tak, możemy. Podczas codziennego stresu, możemy obniżyć jego poziom przez:
suplementację magnezem;

  • kwasy tłuszczowe omega-3;
  • masaż;
  • śmiech;
  • czynności, które wpływają relaksująco na organizm (np. kąpiel, dobra książka, spacer).

Bibliografia:

  • Bagrowski B., Szkodliwy wpływ długotrwałego stresu na stan układu ruchu, Edukacja biologiczna i środowiskowa 3, 2008.
  • Musiała N., Kortyzol – nadzór nad ustrojem w fizjologii i stresie, Diagnostyka laboratoryjna, tom 54 strony 29-36, 2018.
  • Ziaja J., Molekularne podstawy syntezy aldosteronu i kortyzolu w prawidłowych nadnerczach i w gruczolakach kory nadnerczy, strona 330-338, tom 59, 2008.
Kliknij aby ocenić!
[Głosów: 2 Średnia: 5]